Praktijkexamen auto
Bijzondere verrichtingen tijdens je examen
Bijzondere verrichtingen zijn korte opdrachten waarmee je laat zien dat je de auto beheerst, zoals fileparkeren, een bocht achteruit of de hellingproef. Je oefent ze tijdens je rijlessen en kunt via een tussentijdse toets vrijstelling verdienen voor je eerstvolgende praktijkexamen.
- Beheersing en veilig kijken
- Oefenen in echte situaties
- Vrijstelling via tussentijdse toets
Zo werkt het
Wat zijn bijzondere verrichtingen?
Bijzondere verrichtingen zijn manoeuvres die je in het dagelijkse verkeer nodig hebt. Denk aan achteruit een parkeervak inrijden, keren in een smalle straat of wegrijden op een helling. Tijdens het praktijkexamen kijkt de examinator niet alleen of de opdracht lukt. Veilig kijken, andere weggebruikers voor laten gaan en rustig corrigeren tellen net zo goed mee. Een scheef geparkeerde auto is dus niet automatisch een onvoldoende.
Je hoeft deze opdrachten niet als een ingestudeerd kunstje uit te voeren. De examinator wil vooral zien dat je de auto zelfstandig en veilig bestuurt. In Utrecht betekent dat oefenen tussen fietsers, geparkeerde auto's en smalle straten. Een rijschool hoort de moeilijkheid stap voor stap op te bouwen, zodat je begrijpt waar en wanneer je moet kijken.
Wat erbij hoort
Veelvoorkomende opdrachten
Fileparkeren
Je parkeert voorwaarts of achterwaarts langs de stoeprand, zonder verkeer te hinderen.
Vakparkeren
Je rijdt een parkeervak in en laat zien dat je rondom blijft kijken.
Bocht achteruit
Je rijdt beheerst achteruit een bocht om en blijft dicht bij de stoeprand.
Keren door steken
Je keert met meerdere bewegingen in een beperkte ruimte, zonder onnodig risico.
Halve draai
Je draait de auto in één vloeiende beweging om als de ruimte dat toelaat.
Hellingproef
Je rijdt weg op een helling zonder gevaarlijk achteruit te rollen.
Prijsindicatie
Kosten van lessen en examen
Bijzondere verrichtingen worden normaal tijdens je rijlessen geoefend. Meestal betaal je daar geen apart lesonderdeel voor.
Rijles van 60 minuten
€ 59 tot € 78
Gebruikelijke bandbreedte in Utrecht
Lespakket met praktijkexamen
Gemiddeld circa € 2.125
Bij pakketten van 20 tot 40 lesuren
Theorie-examen
€ 50,50
CBR-tarief 2026
Praktijkexamen auto
€ 143,50
CBR-tarief, extra rijschoolkosten kunnen gelden
Rijbewijs aanvragen
Ongeveer € 54
Kosten bij de gemeente
Dit zijn indicaties voor 2026, prijzen verschillen per rijschool, dus vraag altijd wat er precies in het pakket zit.
Goed om te checken
Waar let je op bij een rijschool?
Rustige uitleg
De instructeur legt niet alleen uit wat je doet, maar ook waar je kijkt en waarom.
Verschillende oefenplekken
Steeds hetzelfde rustige parkeerterrein geeft weinig voorbereiding op onverwachte situaties tijdens het examen.
Eerlijke correcties
Fouten mogen, zolang je leert herkennen wat misging en hoe je het veilig oplost.
Geldige instructeurspas
Controleer of de instructeur een geldige WRM-instructeurspas heeft voordat je lessen afspreekt.
Goed om te weten
Zo bereid je je goed voor
Oefenen zonder vast trucje
Een vast rijtje stuurbewegingen kan helpen om een manoeuvre te begrijpen, maar verkeer is nooit precies hetzelfde. De plek is smaller, de stoeprand loopt anders of er komt ineens een fietser langs. Daarom oefen je bijzondere verrichtingen het liefst op verschillende locaties. Je leert dan zelf beoordelen hoeveel ruimte je hebt, wanneer je stopt en wanneer een correctie nodig is.
Goed oefenen begint met langzaam rijden en ver vooruit kijken. Bespreek met je instructeur welke vaste kijkmomenten belangrijk zijn, maar blijf reageren op wat er echt gebeurt. Gaat een poging mis, zet de auto dan veilig stil en herstel rustig. De examinator verwacht geen perfecte robotbeweging. Zelfstandig een veilige oplossing kiezen laat juist zien dat je de situatie begrijpt.
- Varieer de oefenplek
- Kijk rondom vóór elke beweging
- Corrigeer rustig en veilig
De tussentijdse toets en vrijstelling
Een tussentijdse toets is een proefexamen bij het CBR waarbij je alvast went aan de examenomgeving en feedback krijgt. Je voert ook bijzondere verrichtingen uit. Doe je die voldoende, dan kun je vrijstelling krijgen voor deze opdrachten tijdens je eerstvolgende praktijkexamen. De toets is niet verplicht en een vrijstelling betekent niet dat je automatisch slaagt.
Ook met vrijstelling blijft voertuigbeheersing belangrijk. Je moet nog steeds veilig parkeren, keren of wegrijden als de verkeerssituatie daarom vraagt. De examinator kan tijdens de gewone rit zien hoe je met ruimte, snelheid en andere weggebruikers omgaat. Bespreek daarom met de rijschool of een tussentijdse toets bij jouw niveau en planning past, in plaats van deze alleen voor de vrijstelling te boeken.
- Proefexamen bij het CBR
- Feedback op je rijgedrag
- Mogelijke vrijstelling voor opdrachten
Wat de examinator beoordeelt
Tijdens bijzondere verrichtingen kijkt de examinator naar meer dan het eindresultaat. Je snelheid moet passen bij de ruimte, je moet rondom blijven kijken en je mag anderen niet onnodig hinderen. Ook verwacht de examinator dat je zelf een geschikt moment kiest. Een kleine correctie kan prima zijn, zolang je controle houdt en eerst controleert of de ruimte vrij is.
Raak je tijdens het examen gespannen, neem dan even tijd om de opdracht te begrijpen. Je mag om verduidelijking vragen als je niet weet wat de examinator bedoelt. Een fout betekent niet meteen dat je gezakt bent. Het hele examen telt mee, al weegt een gevaarlijke situatie of ingreep natuurlijk zwaar. Bijna de helft slaagt niet de eerste keer, dus een herexamen is vervelend, maar niet uitzonderlijk.
- Beheersing van de auto
- Veilig en rondom kijken
- Zelfstandig beslissingen nemen
Gratis aanvragen
Een minuutje werk. Vertel welk rijbewijs je wilt halen en wanneer je wilt beginnen, dan reageren maximaal drie rijscholen bij jou in de buurt.
Je aanvraag gaat alleen naar rijscholen die bij je wensen passen. Zie de privacyverklaring.
Wat je mag verwachten
Maximaal drie, soms minder
Je krijgt reacties van hooguit drie rijscholen. Zijn er op dat moment minder die passen en plek hebben, dan krijg je er minder.
Spannend of haast?
Zet het in je aanvraag, bijvoorbeeld faalangst of een examen dat snel moet. Dan kijken we naar rijscholen die daar ervaring mee hebben.
Aanvragen is gratis
Je betaalt ons niets. Prijs, pakket en lestijden spreek je rechtstreeks af met de rijschool die je kiest.
Veelgestelde vragen
Wat mensen hierover vragen
Hoeveel bijzondere verrichtingen krijg ik tijdens het examen?
Tijdens het praktijkexamen auto krijg je normaal twee bijzondere verrichtingen. Met een geldige vrijstelling uit de tussentijdse toets hoef je deze opdrachten bij je eerstvolgende examen niet opnieuw te doen.
Zak ik als het fileparkeren niet meteen lukt?
Niet automatisch. De examinator beoordeelt je volledige rit en kijkt vooral of je veilig handelt, goed kijkt en een fout beheerst kunt herstellen.
Is een bocht achteruit altijd verplicht?
Nee, de examinator bepaalt welke opdrachten je krijgt. Daarom oefen je meerdere bijzondere verrichtingen en niet alleen de manoeuvre die je het makkelijkst vindt.
Wat is precies een tussentijdse toets?
Een tussentijdse toets is een proefexamen bij het CBR, zonder officiële uitslag voor je rijbewijs. Je krijgt feedback en kunt vrijstelling verdienen voor bijzondere verrichtingen tijdens je eerstvolgende praktijkexamen.
Doe ik bijzondere verrichtingen ook in een automaat?
Ja, ook bij een automaat worden voertuigbeheersing, kijken en veilig handelen beoordeeld. Met een automaatrijbewijs krijg je code 78 en mag je niet in een handgeschakelde auto rijden.
Kan ik extra lessen voor bijzondere verrichtingen aanvragen?
Ja, geef in het formulier aan hoeveel ervaring je hebt en welke opdrachten lastig voelen. Het platform zoekt rijscholen in de regio Utrecht die daarbij passen en op dat moment ruimte hebben.
Verder lezen
Meer over rijles in en rond Utrecht
Klaar om gericht te oefenen?
Vul het formulier in en ontvang maximaal drie vrijblijvende aanbiedingen van passende rijscholen in de regio Utrecht.